Katar może być objawem wielu schorzeń – alergii, lekkiego przeziębienia, a także ostrego zapalenia zatok. To często bagatelizowany objaw, jednak w niektórych sytuacjach nieleczony może przyczynić się do rozwoju nieprzyjemnych powikłań. Jak rozpoznać katar w przebiegu zapalenia zatok?
Jakie objawy wskazują na rozwój zapalenia zatok?
W zapaleniu zatok przynosowych zawsze pojawiają się co najmniej dwa charakterystyczne objawy. Jednym z nich jest zatkany nos lub katar, który może być cieknący lub spływający po tylnej ścianie gardła. Z czasem wydzielina zagęszcza się i zaczyna zalegać w zatokach. Symptomy, jakie mogą jej towarzyszyć, to:
· ból, ucisk lub tkliwość w obrębie twarzy (najczęściej w okolicach oczodołów),
· pogorszenie lub utrata węchu,
· ból głowy nasilający się przy schylaniu,
· objawy ogólne – gorączka, zmęczenie czy złe samopoczucie.
Do rzadziej występujących symptomów zapalenia zatok zaliczamy również ból zębów (zwłaszcza górnych), nieprzyjemny zapach z ust, uczucie pełności w uchu oraz kaszel.
Czynniki zwiększające ryzyko zapalenia zatok
Niektóre osoby mają znacznie większe predyspozycje do rozwoju zapalenia zatok, nie tylko ostrego, ale też przewlekłego – w tym przypadku objawy utrzymują się dłużej niż 3 miesiące. Do najważniejszych czynników sprzyjających należą:
· wady anatomiczne (np. skrzywiona przegroda nosa, polipy) – zaburzają odpływ wydzieliny z zatok,
· alergiczny nieżyt nosa – powoduje przewlekły obrzęk śluzówki,
· narażenie na dym tytoniowy, smog i inne zanieczyszczenia,
· suche powietrze w pomieszczeniach (szczególnie w sezonie grzewczym),
· obniżona odporność,
· choroby współistniejące, np. refluks żołądkowo-przełykowy[1].
Jak leczyć ostre zapalenie zatok przynosowych?
Podstawowym celem leczenia ostrego zapalenia zatok jest upłynnienie zalegającej w nich gęstej wydzieliny i przywrócenie jej prawidłowego odpływu. Jedną z metod wspierających ten proces jest fitoterapia, w tym doustne kapsułki zawierające mieszaninę olejków eterycznych:
· eukaliptusowego,
· mirtowego,
· pomarańczowego,
· cytrynowego.
Zawarte w nich substancje aktywne działają na kilka sposobów. Przede wszystkim nasilają wydzielanie do zatok wodnistego płynu, który rozrzedza gęsty śluz, a dodatkowo wzmacniają ruchy rzęsek nabłonka dróg oddechowych. W ten sposób ułatwiają transport wydzieliny na zewnątrz i wspierają naturalne mechanizmy oczyszczania zatok. Olejki wykazują też właściwości przeciwzapalne i odkażające, mogą więc wspomóc organizm w eliminacji patogenów, złagodzić objawy zapalenia zatok i skrócić czas trwania choroby[2].
Oprócz tego w leczeniu stosuje się preparaty miejscowe, np. wodę morską w aerozolu lub nebulizacje z roztworów soli, które mogą upłynniać gęsty katar, nawilżać śluzówkę i łagodzić jej podrażnienia. W przypadku silnego bólu głowy lub gorączki pomocne będą środki przeciwbólowe i przeciwzapalne, np. ibuprofen.
Pamiętajmy, że zalegająca w zatokach wydzielina sprzyja nadkażeniu bakteryjnemu, które może zaostrzyć chorobę i wydłużyć czas jej trwania. Dlatego nie lekceważmy kataru – odpowiednio leczony ustąpi w ciągu kilku dni, nie powodując niepotrzebnych powikłań.
[1] Arcimowicz, M. (2021). Ostre zapalenie zatok przynosowych w codziennej praktyce. Otolaryngologia Polska, 75(4): 40-50.
[2] Nurzyńska-Wierdak, R. (2015). Terapeutyczne właściwości olejków eterycznych. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, 25(1): 1-19.
Artykuł sponsorowany
Ekspert w obszarze pulmonologii i fizjologii oddychania, specjalizujący się w profilaktyce oraz wczesnym rozpoznawaniu chorób płuc. Koncentruje się na analizie aktualnych badań i wytycznych oraz popularyzacji sprawdzonych metod wspierania kondycji układu oddechowego, z naciskiem na rzetelność i precyzję merytoryczną.